Een airco wordt vaak geassocieerd met verkoeling tijdens warme zomerdagen. Maar wist je dat je met een moderne airco ook bijzonder efficiënt kunt verwarmen? Steeds meer mensen gebruiken hun airconditioning tijdens de koudere maanden als aanvulling op hun bestaande verwarming of zelfs als belangrijkste warmtebron.
Verwarmen met airco is doorgaans energiezuiniger dan klassieke elektrische verwarming. Dat komt doordat een moderne airco met verwarmingsfunctie werkt als een lucht-luchtwarmtepomp. In plaats van elektriciteit rechtstreeks om te zetten in warmte, haalt het systeem warmte uit de buitenlucht en brengt die naar binnen.
Hoeveel energie je daarmee kunt besparen, hangt onder andere af van de buitentemperatuur, de isolatie van je woning en het rendement van het toestel.
Waarom is verwarmen met airco energiezuinig?
Het grote verschil tussen een lucht-luchtwarmtepomp en klassieke elektrische verwarming zit in de manier waarop warmte wordt geproduceerd.
Een elektrische radiator of een elektrisch verwarmingstoestel zet elektriciteit rechtstreeks om in warmte. Daarbij levert 1 kWh elektriciteit ongeveer 1 kWh warmte op.
Een lucht-luchtwarmtepomp werkt anders.
Een lucht-luchtwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht
Zelfs wanneer het buiten koud is, bevat de buitenlucht nog warmte-energie. Een lucht-luchtwarmtepomp kan die warmte opnemen en via een koelmiddel en compressor naar een hogere temperatuur brengen.
De binnenunit verspreidt vervolgens de warme lucht in de ruimte.
Doordat het systeem warmte verplaatst in plaats van ze volledig zelf op te wekken, kan het met dezelfde hoeveelheid elektriciteit aanzienlijk meer warmte leveren dan een klassieke elektrische radiator.
Dat maakt verwarmen met airco vanuit energetisch standpunt bijzonder interessant.
Wat betekenen COP en SCOP bij een airco?
Wanneer je het rendement van een lucht-luchtwarmtepomp vergelijkt, kom je vaak de begrippen COP en SCOP tegen.
Beide waarden vertellen iets over de efficiëntie van het toestel, maar ze betekenen niet hetzelfde.
COP: het rendement op een bepaald moment
COP staat voor Coefficient of Performance. Deze waarde geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp levert in verhouding tot de elektriciteit die ze op dat moment verbruikt.
Een eenvoudig voorbeeld:
Stel dat een lucht-luchtwarmtepomp onder bepaalde omstandigheden een COP van 4 haalt.
Dan geldt:
- Elektriciteitsverbruik: 1 kWh
- Geleverde warmte: 4 kWh
- COP: 4
Met andere woorden: het systeem levert vier keer zoveel warmte-energie als de elektrische energie die het verbruikt.
Dat betekent niet dat een airco altijd een COP van 4 haalt. De werkelijke waarde verandert onder andere met de buiten- en binnentemperatuur.
SCOP: het rendement over een volledig verwarmingsseizoen
SCOP staat voor Seasonal Coefficient of Performance. Deze waarde houdt rekening met verschillende bedrijfsomstandigheden gedurende een verwarmingsseizoen.
Daardoor is de SCOP doorgaans een betere maatstaf om de energie-efficiëntie van verschillende lucht-luchtwarmtepompen te vergelijken.
| COP | SCOP |
|---|---|
| Rendement onder specifieke omstandigheden | Berekend rendement over een verwarmingsseizoen |
| Verandert met de bedrijfsomstandigheden | Houdt rekening met verschillende buitentemperaturen en bedrijfsmodi |
| Interessant om prestaties op een bepaald moment te beoordelen | Interessant om toestellen onder vergelijkbare testvoorwaarden te vergelijken |
Een hogere SCOP betekent dat een toestel onder de gehanteerde testomstandigheden minder elektriciteit nodig heeft om dezelfde hoeveelheid warmte te leveren.
De SCOP blijft wel een gestandaardiseerde waarde. Het werkelijke seizoensrendement in jouw woning kan daarvan afwijken.
Wil je beter begrijpen hoeveel elektriciteit een installatie daadwerkelijk nodig heeft? Lees dan ook ons artikel Wat verbruikt een airco bij verwarming
Welke factoren beïnvloeden het rendement van een airco?
Niet iedere lucht-luchtwarmtepomp haalt in iedere woning hetzelfde rendement. Zowel de eigenschappen van het toestel als de omstandigheden waarin het gebruikt wordt, spelen een rol.
De buitentemperatuur
Een lucht-luchtwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht. Hoe kouder het buiten wordt, hoe harder het systeem doorgaans moet werken om voldoende warmte naar binnen te brengen.
Bij zachte buitentemperaturen kan een lucht-luchtwarmtepomp bijzonder efficiënt functioneren.
Tijdens koude winterdagen neemt het rendement meestal af, omdat het temperatuurverschil tussen binnen en buiten groter wordt.
Dat betekent niet dat de airco bij vriesweer niet meer kan verwarmen. Wel is het belangrijk dat het toestel voldoende verwarmingsvermogen heeft bij de buitentemperaturen die in jouw regio voorkomen.
De isolatie van je woning
Ook de isolatie van je woning speelt een belangrijke rol.
Een goed geïsoleerde woning verliest minder warmte via het dak, de muren, de ramen en de vloer. Daardoor is er minder energie nodig om de gewenste binnentemperatuur te behouden.
In een slecht geïsoleerde woning moet de verwarming vaker of langer werken om dat warmteverlies te compenseren.
Een goede isolatie verhoogt niet automatisch het rendement van de warmtepomp zelf, maar vermindert wel de hoeveelheid warmte die je woning nodig heeft.
Dat onderscheid is belangrijk. Zelfs een zeer efficiënte airco kan behoorlijk wat elektriciteit verbruiken wanneer hij voortdurend grote warmteverliezen moet compenseren.
Het vermogen en de plaatsing van de airco
Een lucht-luchtwarmtepomp moet correct afgestemd zijn op de ruimte die je wilt verwarmen.
Een toestel met onvoldoende verwarmingscapaciteit kan moeite hebben om de gewenste temperatuur te bereiken, zeker tijdens koude dagen.
Maar ook een onnodig zwaar toestel is niet vanzelfsprekend de beste keuze. Het vermogen moet passen bij de warmtebehoefte van de woning en de manier waarop de ruimtes gebruikt worden.
Daarnaast is de plaatsing van de binnenunit belangrijk.
Warme lucht moet zich voldoende door de ruimte kunnen verspreiden. Een binnenunit die ongunstig geplaatst is, kan ervoor zorgen dat bepaalde delen van de kamer minder goed verwarmd worden.
Daarom wordt bij een correcte installatie niet alleen naar de oppervlakte gekeken, maar ook naar de indeling, isolatie en het gebruik van de ruimte.
De gewenste binnentemperatuur
De temperatuur die je instelt, heeft eveneens invloed op het elektriciteitsverbruik.
Wie de thermostaat op 24 °C instelt, vraagt doorgaans meer warmte van het systeem dan iemand die een comfortabele binnentemperatuur van 20 of 21 °C aanhoudt.
Een hogere binnentemperatuur vergroot bovendien het temperatuurverschil met buiten, waardoor de warmtepomp minder efficiënt kan werken.
Een verstandige temperatuurinstelling is dus een eenvoudige manier om het energieverbruik onder controle te houden.
Kan een airco ook energiezuinig verwarmen tijdens de winter?
Ja. Moderne lucht-luchtwarmtepompen zijn ontworpen om ook bij lage buitentemperaturen warmte te leveren.
Bij temperaturen rond het vriespunt kan een geschikte airco nog steeds efficiënt verwarmen. Hoe goed dat lukt, hangt af van het gekozen toestel, de warmtebehoefte van de ruimte en de omstandigheden buiten.
Er zijn wel enkele aandachtspunten.
Het rendement daalt doorgaans wanneer het kouder wordt.
Hoe groter het temperatuurverschil tussen de buitenlucht en de gewenste binnentemperatuur, hoe meer arbeid de compressor moet leveren.
Daarnaast kan bij koud en vochtig weer rijpvorming ontstaan op de buitenunit.
Om die rijp te verwijderen, schakelt de warmtepomp tijdelijk over naar een ontdooicyclus. Tijdens zo'n cyclus wordt er tijdelijk minder of geen warmte aan de binnenruimte geleverd.
Dat is een normaal onderdeel van de werking, maar het heeft wel invloed op de totale efficiëntie.
De juiste toestelkeuze is daarom belangrijk.
Wie een airco vooral in de zomer gebruikt en slechts af en toe bijverwarmt, heeft andere behoeften dan iemand die er dagelijks zijn woonkamer mee wil verwarmen.
Bij intensief wintergebruik moet voldoende aandacht besteed worden aan het beschikbare verwarmingsvermogen bij lage buitentemperaturen.
Is een airco geschikt als hoofdverwarming?
Een lucht-luchtwarmtepomp hoeft niet uitsluitend als bijverwarming te dienen. Afhankelijk van de woning kan ze ook een belangrijk deel van de verwarmingsbehoefte of zelfs de volledige ruimteverwarming verzorgen.
Verwarmen van één ruimte
Voor het verwarmen van een afzonderlijke ruimte is een lucht-luchtwarmtepomp vaak een interessante oplossing.
Denk bijvoorbeeld aan een woonkamer, slaapkamer, bureau of hobbyruimte.
Je kunt de temperatuur in die ruimte afzonderlijk regelen, zonder noodzakelijk de centrale verwarming in de hele woning te gebruiken.
Dat kan vooral interessant zijn wanneer je bepaalde kamers slechts op specifieke momenten verwarmt.
Verwarmen van meerdere ruimtes
Ook meerdere ruimtes kunnen met airconditioning verwarmd worden.
Daarbij moet rekening gehouden worden met de indeling van de woning en de gewenste temperatuur per kamer.
Warme lucht verspreidt zich namelijk niet vanzelf gelijkmatig door gesloten deuren, gangen of verschillende verdiepingen.
Voor een comfortabele verwarming van meerdere afzonderlijke ruimtes kunnen daarom meerdere binnenunits nodig zijn.
Een airco als volledige verwarmingsoplossing
In sommige woningen kan een lucht-luchtwarmtepomp de belangrijkste verwarmingsinstallatie worden.
Dat is vooral interessant wanneer de woning voldoende goed geïsoleerd is en het systeem correct wordt gedimensioneerd.
Toch is niet iedere woning daarvoor even geschikt.
Een woning met veel afzonderlijke kamers, grote warmteverliezen of een complexe indeling vraagt een andere aanpak dan een compacte, goed geïsoleerde woning met een open leefruimte.
Bovendien verwarmt een klassieke lucht-luchtwarmtepomp de binnenlucht, maar produceert ze geen sanitair warm water. Daarvoor blijft een afzonderlijke oplossing nodig.
Wie volledig wil overstappen op verwarmen met airco, laat daarom best eerst de volledige verwarmingsbehoefte beoordelen.
Hoe gebruik je een airco zo energiezuinig mogelijk?
Niet alleen het toestel bepaalt hoeveel elektriciteit je verbruikt. Ook de manier waarop je de airco gebruikt, heeft een invloed.
Met enkele eenvoudige gewoontes kun je het rendement van je installatie beter benutten.
1. Stel een comfortabele, maar redelijke temperatuur in
Een binnentemperatuur rond 20 of 21 °C is voor veel mensen aangenaam. Vermijd onnodig hoge instellingen wanneer dat niet nodig is.
2. Verhoog de temperatuur niet overdreven om sneller te verwarmen
Wanneer je de gewenste temperatuur op 28 °C instelt, betekent dat niet noodzakelijk dat de ruimte sneller opwarmt dan bij een normale instelling.
Je loopt vooral het risico dat het systeem langer blijft verwarmen dan gewenst.
3. Zorg voor een goede luchtcirculatie
Plaats geen grote meubels of andere obstakels vlak voor de binnenunit.
De warme lucht moet zich vrij kunnen verspreiden om de ruimte gelijkmatig te verwarmen.
4. Onderhoud de installatie regelmatig
Vervuilde filters kunnen de luchtstroom beperken en de werking van het toestel nadelig beïnvloeden.
Reinig daarom de filters volgens de instructies van de fabrikant en laat de installatie onderhouden volgens de toepasselijke voorschriften en aanbevelingen.
5. Gebruik de programmeerfuncties verstandig
Veel moderne airco's beschikken over timers en andere instelmogelijkheden.
Daarmee kun je de verwarming aanpassen aan de momenten waarop je thuis bent.
Een aangepaste temperatuur wanneer een ruimte niet gebruikt wordt, kan onnodig energieverbruik beperken.
Of het beter is om een bepaalde temperatuur continu aan te houden of de ruimte tussendoor te laten afkoelen, hangt af van de isolatie, de gebruiksduur en de eigenschappen van de installatie.
Is energiezuinig verwarmen met airco ook goedkoper?
Een lucht-luchtwarmtepomp kan heel efficiënt omgaan met elektriciteit. Toch betekent dat niet automatisch dat verwarmen met airco in iedere situatie de goedkoopste oplossing is.
Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen energieverbruik en verwarmingskosten.
Energie-efficiëntie geeft aan hoeveel warmte een installatie levert in verhouding tot de energie die ze verbruikt.
Verwarmingskosten hangen daarnaast af van de prijs die je voor die energie betaalt.
Om de kostprijs van verwarmen met airco correct te vergelijken met bijvoorbeeld een gasketel, moet je dus rekening houden met verschillende factoren.
De elektriciteitsprijs speelt een belangrijke rol, maar ook de gasprijs, het rendement van de gasketel en het werkelijke seizoensrendement van de warmtepomp zijn bepalend.
Daarnaast maakt het een verschil of je één ruimte verwarmt of een volledige woning.
Het is dus perfect mogelijk dat een lucht-luchtwarmtepomp energetisch efficiënter is, terwijl het financiële voordeel afhankelijk blijft van jouw persoonlijke situatie.
We bespreken dit uitgebreider in ons artikel [Is verwarmen met airco goedkoper dan andere verwarming?] (interne link toevoegen zodra artikel 3 gepubliceerd is).
Energiezuinig verwarmen met een lucht-luchtwarmtepomp van Penez
Een lucht-luchtwarmtepomp kan een interessante oplossing zijn om je woning efficiënt te verwarmen. Maar om het beschikbare rendement optimaal te benutten, moet de installatie goed afgestemd zijn op jouw woning.
Bij Penez werken we met lucht-luchtwarmtepompen van Daikin en Panasonic.
Matthias bekijkt welke ruimtes je wilt verwarmen, hoe je de installatie wilt gebruiken en welke oplossing technisch het meest geschikt is.
Zo krijg je een installatie die niet alleen tijdens de zomer voor verkoeling zorgt, maar ook tijdens de koudere maanden comfortabel kan verwarmen.
Overweeg je om je woning te verwarmen met airco?
Ontdek de mogelijkheden van een lucht-luchtwarmtepomp en laat bekijken welk systeem bij jouw woning past.